2028-ci ilə qədər Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) aktivləri 2023-2027-ci illərdə bir barel neftin orta qiymətinin $80 səviyyəsindəki halında $58,6 milyard təşkil edə bilər.
2022-ci ilin yekunları üzrə ARDNF-nin aktivləri təxminən $49 milyard təşkil edib. Beləliklə, 2023-2027-ci illərdə Fondun aktivləri 19,6% təşkil edə bilər.
2023-cü il sentyabrın 30-na planlaşdırılmış xərclərin az olması fonunda ARDNF-nin aktivləri $55 milyard 524 milyon (yanvar-sentyabr aylarında artım 13%) həcmində qiymətləndirilir.
“İnterfaks-Azərbaycan” agentliyi Maliyyə Nazirliyinin materiallarına istinadən xəbər verir ki, neftin müxtəlif qiymətləri halında ARDNF-nin aktivlərinin dəyişməsi ilə bağlı bir neçə ssenari hazırlanıb.
Xüsusilə, bir barel neftin orta qiyməti $60 səviyyəsində olacağı baza variantı halında 2024-cü ilə qədər ARDNF-nin aktivləri (planlaşdırılmış xərclərin 100%-lik maliyyəlşdirilməsi halında) $54,1 milyarda (2022-ci ilin sonuna olan göstərici ilə müqayisədə artım 10,4% - İF) çatacaq.
Proqnozlara əsasən, bir barel neftin orta qiyməti $60 səviyyəsində olacağı halda 2024-cü ildə ARDNF-nin aktivləri $53,6 milyarda qədər, 2025-ci ildə - $52,8 milyarda qədər, 2026-cı ildə - $51,5 milyarda qədər, 2027-ci ildə – $50,5 milyarda qədər azalacaq.
Bir barel neftin orta qiyməti $70 səviyyəsində olacağı halda ARDNF-nin aktivlərinin dəyişilməsi dinamikası aşağıdakı kimi olacaq: 2024-cü ilin sonuna - $54,6 milyard, 2025-ci ilə qədər - $54,8 milyard, 2026-cı ilə qədər - $54,5 milyard, 2027-ci ilə qədər – $54,4 milyard.
Bir barel neftin orta qiyməti $80 səviyyəsində olacağı halda ARDNF-nin aktivlərinin dəyişilməsi dinamikası aşağıdakı kimi olacaq: 2024-cü ilin sonuna - $55,6 milyard, 2025-ci ilə qədər - $56,7 milyard, 2026-cı ilə qədər - $57,5 milyard, 2027-ci ilə qədər – $58,6 milyard.
Həmçinin, Maliyyə Nazirliyi hadisələrin inkişafının pessimist variantlarını qeyd edib. Bir barel neftin qiyməti $50 səviyyəsində olacağı halda 2028-cl ilədək ARDNF-nin aktivləri $46,5 milyarda qədər, neftin qiyməti $40 səviyyəsində olacağı halda - $42,5 milyarda qədər azalacaq.
Eyni zamanda, Maliyyə Nazirliyi qeyd edir ki, beynəlxalq maliyyə institutları tərəfindən neftin qiyməti 2023-cü ildə $80-84 civarında proqnozlaşdırılıb, baxmayaraq ki, Azərbaycan hökuməti büdcə parametrlərinin hesablanması zamanı neftin bir barelinin orta illik qiymətini $60 səviyyəsində götürüblər.
O cümlədən, Maliyyə Nazirliyi qeyd edib ki, neftin qiymətinin hər $10 dəyişməsi ortamüddətli dövrdə (2024-2027-ci illər) icmal büdcə gəlirlərinin illik təqribən 2,1-2,2 milyard manat artmasına və ya azalmasına gətirib çıxarır.
ARDNF-də neft müqavilələrinin reallaşdırılmasından, əsasən dövlətin mənfəət neftinin satışından, ölkə ərazisində neft və qaz nəqlinə görə tranzit tariflərindən, dövlət əmlakının icarəsindən və digər mənbələrdən daxil olan gəlirlər toplanır.**
A.Əzizov